Projekt ma na celu poprawę niepewnej sytuacji rysia euroazjatyckiego na skraju jego naturalnego zasięgu w Polsce (status ochrony gatunku „niekorzystny — zły (U2)") oraz rozwiązanie zidentyfikowanych problemów i zagrożeń potwierdzonych m.in. raportem przedłożonym Komisji Europejskiej w 2019 r.

Główne cele projektu

  1. Odtworzenie historycznego zasięgu metapopulacji rysi bałtyckich w Europie Środkowej poprzez stworzenie zróżnicowanych genetycznie lokalnych populacji typu „stepping stone" na obszarze Polski Północnej.
  2. Stworzenie warunków do efektywnej dyspersji i przepływu genów w metapopulacji rysi bałtyckich w Polsce oraz poprzez populacje pomostowe na Litwie — pomiędzy zwartym zasięgiem w Europie Wschodniej a populacjami peryferyjnymi w Europie Środkowej, a ponadto umożliwienie naturalnego powrotu rysi na niziny północno-wschodnich Niemiec.
  3. Utrzymanie społecznej akceptacji dla statusu ochronnego rysia w Polsce, na Litwie i w Niemczech oraz uzyskanie wsparcia dla strategii ochrony i zarządzania bałtycką populacją tego gatunku, opracowanej we współpracy z kluczowymi interesariuszami.

Identyfikowane zagrożenia

Projekt przeciwdziała głównym zagrożeniom dla populacji rysia bałtyckiego w Polsce:

  • Wysoka śmiertelność
  • Niska zmienność genetyczna
  • Brak łączności w obrębie metapopulacji w Polsce i na Litwie
  • Niska akceptacja społeczna

Partnerzy projektu

  • Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze (ZTP) — beneficjent koordynujący, realizuje ponowne wprowadzenie rysi w północnej Polsce
  • Nadleśnictwo Spychowo — tworzy ośrodek rehabilitacji rysi w północno-wschodniej Polsce
  • Stowarzyszenie Centrum Ochrony Ekosystemów (Litwa) — zwiększa wiedzę i akceptację dla obecności rysia na południu Litwy
  • Rewilding Oder Delta (Niemcy) — tworzy zespół terenowy monitorujący rysia na pograniczu polsko-niemieckim
  • Fundacja WWF Polska — prowadzi działania promocyjne i wspiera monitoring rysi w lasach północno-wschodniej Polski

Działania w projekcie

  1. Zróżnicowanie genetyczne — tworzenie grupy założycielskiej z bałtyckiej populacji nizinnej dla nowych lokalnych subpopulacji rysia
  2. Kompleksowa opieka nad rysiami — przygotowanie zwierząt do powrotu do stanu dzikiego, telemetria, eliminacja zagrożeń takich jak świerzb
  3. Diagnostyka terenowa na Litwie — monitoring rozproszenia rysi z Polski na Litwę
  4. Przygotowanie społeczeństwa w Niemczech — powołanie i przeszkolenie zespołu terenowego z Rewilding Oder Delta
  5. Biblioteka genotypowa — baza ok. 150+ genotypów rysia euroazjatyckiego do planowania działań ochronnych ex situ i in situ
  6. Wsparcie publiczne — działania na rzecz utrzymania stanu ochrony rysia w Polsce i na Litwie, w tym wśród leśników i myśliwych
  7. Wymiana wiedzy — najlepsze praktyki związane z ponownym wprowadzaniem rysia w Polsce i Europie

Działania w ramach projektu zostaną przekazane zainteresowanym osobom ze społeczności lokalnych, w tym zostanie przeprowadzona ocena społeczno-gospodarczego wpływu działań planowanych w projekcie oraz zalecenia dotyczące działań mających na celu utrzymanie łączności ekologicznej wzdłuż Północnego Korytarza Ekologicznego.